GSEB Solutions for Class 10 Gujarati

GSEB Solutions for class 10 Gujarati Subject Chapters Wise :

વતનથી વિદાય થતાં કવિ શેનાથી દૂર થઈ રહ્યા છે?

Hide | Show

જવાબ :

વતનથી વિદાય થતાં આ કવિતાના કવિ વતનના ધર, સ્નેહીજનો, ડુંગર, નદી, કોતરો, ખેતર વગેરેથી દૂર થઈ રહ્યા છે.

કવિના પગ આગળ જવા માંડ માંડ ઉપડે છે કારણ કે...

Hide | Show

જવાબ :

કવિના પગ આગળ જવા માંડ માંડ ઉપડે છે તેનું કારણ કવિ જ્યાં વર્ષો સુધી વતનમાં રહેલા તે વતનને અને તેની સાથે જોડાયેલાં તે ઘર, વતનનું વન, સ્નેહિજનો, ત્યાંના ડુંગરા, નદી-નાળા, કોતરો, ખેતર વગેરે છોડવાનું તેમને હૈયે દુ:ખ છે. કવિને આ બધાની સાથે માયા અને લાગણી છે. વતનના પરિવારોને તેઓ વિસરી શક્તા નથી. તેમ છતાં વતન તો છોડવાનું જ છે, તેવુ વિચારી ચાલવા જાય ત્યાં તેમના પગ ભારે થઈ ગયા છે. અને ઉપડતાં નથી. પગ તેમને સાથ આપતા નથી.

વતનથી વિદાય થતાં કવિતાના લેખકનો ટુંકમાં પરિચય આપો.

Hide | Show

જવાબ :

આ કાવ્યના લેખક જયંત હિંમતલાલ પાઠકનો જન્મ પંચમહાલ જીલ્લાના ગોઠ ગામે થયો હતો. તેમણે દહોદ અને સુરતની કોલેજમાં અધ્યાપક તરીકે કામગીરી બજાવી છે. મર્મર, સંકેત, વિસ્મય, મૃગયા, અનુનય વગેરે તેમના કવિતા સંગ્રહો છે. ક્ષણોમાં જીવું છું આ તેમની સમગ્ર કવિતાનો ગ્રંથ છે. વનાંચલ તેમણે લખેલી નોંધપાત્ર સ્મરણકથા છે. આલોક, આધુનિક કવિતા પ્રવાહ, ભાવયિત્રી, હિમપિદ્ર્વ્યમ વગેરે તેમના વિવેચનગ્રંથો છે. તેમને રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, ગાંધીનગર અને સાહિત્ય અકાદમી દિલ્હીના એવોર્ડ મળેલા છે.

વતનથી વિદાય થતાં કવિની વેદના તમારા શબ્દોમાં વર્ણવો.

Hide | Show

જવાબ :

વતનથી વિદાય થતાં કવિને ખૂબ વેદના થાય છે કારણકે તેઓ જ્યાં જનમ્યા, મોટા થયાં, મિત્રો સાથે ભણ્યા, રમ્યા, ત્યાંની નદીમાં નાહ્યા, નદીમા કોતરોને ખૂંધ્યા, નદીની વેકુરમાં આંગળીઓથી રમ્યા જેવા અનેક સ્મરણો અને યાદો કવિની આંખ સામે તરવરે છે. હવે જ્યારે વતનથી વિદાય થવાની ધડી આવી ત્યારે, કવિનું હ્રદય આ યાદોથી વેદના અનુભવે છે. કવિને વતન પ્રત્યેનું વહાલ, ત્યાંની પ્રકૃતિ સાથેનો નાતો કવિ છોડી શક્તા નથી. વર્ષો પછી પોતાના વતનમાં આવેલાં કવિને એવું લાગે છે કે શું આ મારી વતનની છેલ્લી જ સફર હશે. આવા વિચારોથી કવિ વિદાય લેતાં પહેલા વન, ડુંગર, નદી, સ્નેહિજનો, કોતરો, નદીની રેત વગેરેને મન ભરીને નિરખે છે. તેમણે ઘરને બંધ કરી દીધું એટલે કદાચ આ આખરી વિદાય હશે કવિને એવું થાય છે, ઢોર પણ પોતાની કોઢારની મમતા રાખે છે. તો કવિને પોતાના વતનની માયા કેમ ન હોય, કવિ જ્વા પગ ઉપાડે છે. રસ્તામાં વૃક્ષની કાંટાળી ડાળી આડી આવે છે, છતાં કવિ આગળ વધે છે અને કહે છે જીવ ચાલો, વહી ગયેલો સમય પાછો આવતો નથી. ઉપરવાસ જ્વાનું જ છે માટે આંખના ખૂણાને લૂછી નાખો. વીતી ગયેલી યાદોના ભારા સાથે ગુલામની જેમ આગળ ચાલો. પાછળ આવતો કૂતરો પણ વતનની સીમ સુધીજ સાથ આપશે. દૂરના ખેતરો તરફ જોતાં કવિને બે હાથ ઊંચા કરી પોતાની બા જતાં અટકાવતી અને પોતાની પાસે બોલાવતી હોય તેવો ભાસ થાય છે. કવિને ભ્રમણા થાય છે કે આતો રિસાળ બાળક્ને બા બોલાવે છે અને આવી ભ્રમણાથી કવિના હ્રદયમાં વેદના વધી જાય છે.

સમાનાર્થી શબ્દો

Hide | Show

જવાબ :

કોઢાર – ઢોરને બાંધવાની જગ્યા
કેડી – સાંકડો પગરસ્તો, પગદંડી
પાય – પગ
તરૂ – ઝાડ
વેકુર – નદીની કાંકરાવાળી જાડી રેતી
ઉપરવાસ – પવન કે પાણીના વહનની વિરૂધ્ધ દિશા
ભૂત – ભૂતકાળ, જે થઈ ગયું છે
વેઠિયા – વગર મહેનતાણે કામ કરનાર

તળપદા શબ્દો

Hide | Show

જવાબ :

ભાળવું – જોવું
તલખવું – તલસવું
ભીડવું – બંધ કરવું
આઘે – દૂર
લૈ – લઈ

Take a Test

Choose your Test :

Browse & Download GSEB Books For Class 10 - All Subjects

The GSEB Books for class 10 are designed as per the syllabus followed Gujarat Secondary and Higher Secondary Education Board provides key detailed, and a through solutions to all the questions relating to the GSEB textbooks.

The purpose is to provide help to the students with their homework, preparing for the examinations and personal learning. These books are very helpful for the preparation of examination.

For more details about the GSEB books for Class 10, you can access the PDF which is as in the above given links for the same.

ask-a-doubt ask-a-doubt